20 ngā momo āhuatanga keri me te otinga 2

11. He aha ngā raruraru me aro atu tātou ina keri ana i ngā paparanga ngohengohe o runga?

(1) I te wā e keri ana i raro i te hanganga o runga, me unuhia te mata o te keri, me whakawhiti ngā Taper Taps, ā, me hono te paipa keri ki te kōhao.

(2) Kia mau tonu te rere pai me te mahi kawe onepu o te wai keri;

(3) Ki te patu, ki te tuku i te nuinga, ka taea te kume tika;

(4) Kāore rawa e whakaaetia te keri hiko;

12. He aha te take kāore e whakatuwheratia te papu i muri i te keri? Me pēhea te whakatau?

Ko ngā take:

(1) he paru kei roto i te taputapu keri, he mea rānei e taka ana ki roto i te poraka taputapu keri o te kōhao keri;

(2) he tere rawa te tere o te keri, ka kerihia ngā haea wai ki roto i te taputapu keri, nā te hinganga rānei o te pakitara o te puna, ka hoki kino mai, ka kuhu ngā haea ki roto i te taputapu keri, ka ārai i te poka wai o te mata keri;

(3) He matotoru te papa paru pakitara, he nui ngā para toka e piri ana, ā, ka pēhia te mata keri ki roto i te poka wai i te wā e keri ana;

(4) te whakatio i ngā paipa whenua, i ngā taputapu keri rānei i te takurua;

(5) Kua āraia te tātari keri e te paru;

(6) he matotoru te keke paru pakitara, he hinga rānei te pakitara, kāore te porowhita i te maeneene, ā, kāore e taea e te wai keri te hoki ake;

(7) I te wā e keri ana, ka pēhia te wai keri mārō, kāore rānei e whakahokia mai e ngā pou maha te wai keri, ā, ka pēhia te mata keri ki roto i ngā tapahi, ka hua ake te whakatuwheratanga o te papu;

Maimoatanga: Ki te kore te papu e whakatuwheratia, me whakakore tuatahi ngā āhuatanga whenua, kātahi ka whakatika i te aukati o raro o te poka. Ki te āraia te poka keri, ka taea te neke nui i te taputapu keri, ā, ka taea te whakatuwhera i te poka wai mā te pēhanga whakaoho. Ki te āraia te porowhita, me neke te taputapu keri ki runga, ki raro hoki hei tango i te porowhita, kātahi ka whakatuwheratia mārire te papu me te neke iti. Ki te kore e whai hua te porowhita, me tīmata te keri hei whakatuwhera anō i te papu i te wāhanga poka tuwhera, kātahi ka keri i raro. Ki te kitea kei te turuturu te hanganga, me tīmata tonu te keri, ā, kaua te papu e whakatuwheratia i waenganui hei ārai i te hinganga o te hanganga, me te aukati i te keri.

13. He aha te take o te pikinga o te pēhanga papu i roto i te keri? Me pēhea te whakatau?

Ko ngā take: te hinga o te puna, te aukati i te poka wai o te taputapu keri, te puranga nui o ngā para kohatu i roto i ngā poka iti, te rerekētanga o te mahi a te wai keri, te pakira, te tangohia rānei o te mata o te waruwaru, te kore e ōrite te mātotoru o te wai keri.

Tikanga maimoatanga: Mena ka hinga te puna, me whakamahi he wai keri nui, me keri anō, me mahi te poraka ngaro, me te keri pēhanga māmā hei whakahoki mai i te āhua noa. Mena ka kohia te paipa keri, me whakakore te kohikohinga o ngā tapahi mā te huri, te neke rānei i te paipa keri ki runga, ki raro. Mena ka piki tonu te pēhanga papu, ka taea te whakamutu i te keri papu, ā, ka pakaru te kohikohinga, kātahi ka tangohia te papu. Mena ka heke te mahi a te wai keri, me whakamutu te keri. Mena kāore i te ōrite te matotoru, tāpirihia he barite ki ngā wāhanga, ka huri rānei i te kotahi papu ka whakaranua te kotahi papu ki te pēhanga iti kia ōrite.

14. He aha te take o te hekenga o te pēhanga papu i te wā e keri ana? Me pēhea te tirotiro? Me pēhea te whakatau?

Ko te hekenga o te pēhanga o te papu ka puta mai i te kore pai o te wai o te papu, te turuturu o te paipa, te turuturu rānei o te kuaha, te poka o te taputapu keri i te porowhita poto, te poka o te poka keri, te pakaru rānei o te pūwero, te turuturu o te taputapu keri, te mirumiru o te hau e uru mai ana ki te wai keri, me ētahi atu.

Tikanga tirotiro: Tirohia tuatahi te whenua, te āhua o te mahi a te papu, me te paipa. Mēnā kua poka te kuaha, kua poto rānei te porowhita, mēnā he tika te ine pēhanga, kātahi ka whakaarohia mēnā kua poka, kua whati rānei te taputapu keri o raro, mēnā kua poka, kua taka rānei te pūwero, me mēnā he turuturu.

Tikanga maimoatanga: Me whakarite he whakatikatika ohorere mō ngā take whenua, me te maimoatanga wai keri hei tango i te huka. Kia pokaia te taputapu keri, te pūwero rānei, tīmata tonu te keri, tirohia te taputapu keri kia tino mārama, kaua e whakamahia te here hurihuri i te wā e keri ana, kaua e pēhi kaha kia kore ai e hinga, e whati rānei te taputapu keri. Mēnā ka ngaro, me pupuhi tonu te wai keri ki waho.

15. He aha te take i piki ake ai te kawenga o te pereti hurihuri i te keri, tangohia te mamau pereti hurihuri ki raro i te motuka? Me pēhea te whakatau?

Ngā Take:

(1) te hinganga o ngā paru hanganga (pērā i te keri i ngā hapa, ngā kapiti, te rohe pakaru hanganga, me ētahi atu);

(2) Wiri maroke, putea paru rānei;

(3) kua mau te koeko moka, kua pakaru rānei te kongakonga waru;

(4) ngā mea e taka ana i raro i te poka;

(5) Huringa poto, kāore e taea e ngā tapahi te puta mai;

(6) Kāore i te pai te ara o te puna aronga, he nui te piko o te puna, he nui te nekehanga, ā, he kino te waewae kuri;

Tikanga maimoatanga: Tuatahi, whakatauhia mēnā he noa te mata keri, mēnā he maroke te keri, hikihia te taputapu keri kia maha ngā wā ka hiki ake, hei tāpiri, me te huri māmā hei aromatawai i te mata keri, mēnā he poto te huringa ara iahiko me tīmata tonu te keri hei tirotiro i te taputapu keri. E ai ki te matapae hanganga, ngā raraunga poka tata, me ngā tapahi kua whakahokia mai, ka tātarihia te wāhi me te whānuitanga o te hinganga o te poka, ā, ka mahia ngā mahi whai hua hei whakakore me te aukati i te keri piri. Mēnā ka whakatauhia te raruraru o te ara o te poka, ka taea te whakahaere i te taputapu keri kia māmā ake, ā, ka taea te whakaiti i te taipana.

16. He aha te take o te peke i kitea i roto i te keri? Me pēhea te whakatau?

Ka puta te keri peke i roto i te keri ira kōne, ko ngā take:

(1) I te keri i te paparanga kirikiri ngohengohe me te paparanga mārō, he paparanga kōhatu koretake te kakano;

(2) ngā mea e hinga ana i te poka, e taka ana rānei ki raro i te poka;

(3) Te taipana nui rawa atu ina whakamahia he wiri niho nui;

Tikanga maimoatanga: Whakatikatikahia ngā tawhā kia kore ai e peke te keri, ka whakatau whānuitia kia rite ki te āhua o te hanganga. Mena kāore e whai hua te maimoatanga, me whakaaro ki te mea o raro o te poka, me te keri hei tirotiro i te kakahu o te mata, me mahi i ngā mahi whai hua, hei ārai i te keri piri i roto i te tukanga.

17. He aha te take o te pekepeke o te mata? Me pēhea te whakatau?

(1) Ka tūtaki te mata waru ki te mata ngohengohe me te mata mārō o te hanganga;

(2) he nui rawa te taumaha o te waru, he keri rānei;

(3) te keri i te paparanga kirikiri, i te ana kōhatu rānei;

(4) Ngā poraka hanganga, ngā mea rānei e hinga ana i roto i te puna;

(5) paru kōne, paru kōne rānei kua piri;

(6) Tukua te kōne, te mata waru rānei;

(7) He iti ake te whānui o te mata waru i te whānui o te mea whakau i muri i te huri;

Maimoatanga: Mena ka taea te whakarerekē i te take o te hanganga hei whakakore i te taumaha o te tere o te moka, ki te kore e whai hua, tera pea nā te moka, nā te mea rānei e hinga ana, me tirotirohia te keri hei whakatau i te mahi e whai ake nei.

18, me pēhea te mahi ki te wiri i roto i te mekameka tuku pakaru?

(1) Tuatahi, me mau tonu te huringa;

(2) Ina pāpaku te puna, whakamahia te tangata hei huri i te kelly, whakamahia rānei te hiki hau hei kukume i te mekameka hurihuri hei neke i te wiri;

(3) Ina hohonu te puna, ka pēhia tetahi wāhanga, tetahi wāhanga rānei o te taumaha o te taputapu keri ki raro, ka piko te taputapu keri, ā, ka whakaiti i te tūponotanga o te piri;

(4) Whakaritea wawetia ngā tāngata ki te hopu i te mekameka, kātahi ka hiki ake i te taputapu keri hei tirotiro i ngā wāhanga noa i muri i te tīmatanga anō o te keri;

19. He aha te take e mau ai te ngongo wai ki te paipa Kelly i te wā e keri ana? Me pēhea te whakatika?

Ko te take he raruraru kei te peera hurihuri (kino, kore pata, me ētahi atu) he kikī rawa te kōpae ngongo horoi, he piko te kelly, he kaha te papa hurihuri, kāore te taura ārai-hurihuri o te taputapu i whakapurua kia rite ki ngā ture, ā, kāore te matau nui i raka. I muri i te takai o te ngongo ki te kelly, ka taea te kukume i te kelly mā te hiki i ngā pliers, ā, ka taea te tango i te taputapu, i te kelly rānei mēnā he tino rawe; mēnā he kikī rawa te paipa horoi, ā, he mārō te takai ki te paipa kelly, ka taea te whakamahi i te rawhi taura hei whakatika i te taputapu me te huri mārire mō tētahi wā.

20. He aha te take o te hekenga o te taumaha iri o te maihao waenga? Me pēhea te whakatau?

Ko te take he kino te ine taumaha, he pakaru rānei te paipa keri.

Te tikanga maimoatanga: tuatahi, hikihia te paipa keri hei tirotiro i te pūoko ine taumaha, mēnā kei te turuturu te hinu i roto i te paipa tuku pēhanga me te tēpu, te hononga rānei, mēnā kua pakaru ngā wāhanga, kātahi ka whakatikatika anō i te ine taumaha. Mēnā kei te ora tonu te tēpu taumaha, tīmata tonu te keri hei tirotiro i te taputapu keri, ka whakatau i te tikanga maimoatanga e ai ki te āhuatanga.